İNŞAAT HUKUKUNDA AYIP VE AYIPLI İŞ

İnşaat hukuku bakımından ayıp; ya inşaatta (eserde) sözleşmede kararlaştırılan niteliklerin yada somut sözleşme konusuna göre güven ilkesi kapsamında yapıda bulunması gereken niteliklerin bulunmaması olarak anlaşılmalıdır. Bu anlamda ayıp; sözleşmede üzerinde anlaşılan vasıfların veya lüzumlu vasıfların bulunmamasıdır. Yapılan inşaatta taraflar arasında kurulan sözleşmeye göre olması gereken bir husus veya nitelik bulunmamaktadır. Bunun tespiti için taraflar arasındaki sözleşmenin içeriğinin yorumlanması gerekir.

-Ayıbın tespiti için sözleşmede aranılan niteliklerle eserin fiilen taşıdığı nitelikler karşılaştırılır ve bunun sonucunda arsa sahibinin sözleşme kapsamına ve dürüstlük kuralına göre nasıl bir inşaat (eser) beklemekte haklı sayılacağı belirlenerek ayıbın olup olmadığı ortaya çıkar.

-İnşaatın ayıplı olması imzalanan sözleşmenin içeriğine bağlı olduğundan nispi bir kavramdır. Buna göre inşaat hukukunda yüklenicinin ayıplı ifası, inşaatın ayıplı yapılmasıdır. İnşaatın ayıplı yapılması kendini iki şekilde gösterir;

Birincisi; yanlar arasında imzalanan sözleşmede yüklenicinin yapmayı taahhüt ettiği özelliklerin (niteliklerin) fiilen yapılan ve teslim edilen inşaatta bulunmaması halidir. Bunlar; tarafların uyuştuğu vasıflar yer, biçim, ölçü, imal tarzı, renk gibi somut eseri belirlemeye yarayan vasıflar veya genel olarak belirlenmiş eseri daha yakından tanımlayan özel vasıflar, çatının veya yüzme havuzunun su geçirmezliği, makinenin edim kapasitesi veya hassasiyet derecesi, köprünün veya betonun taşıma gücü, kalorifer tesisatının ısıtma derecesi, bir tesisatta kullanılacak enerjinin belli bir miktarı geçmemesi gibi durumlar olabilir. Bir inşaatın kullanım elverişliliği inşaatın sözleşmede taraflarca kararlaştırılan veya sözleşme içeriğine göre belirlenen ve yüklenici tarafından da anlaşılabilir nitelikteki arsa sahibinin kullanım amacına göre belirlenir.

İkincisi; Yanlar arasında imzalanan sözleşmede kararlaştırılmamasına rağmen dürüstlük kuralının ve ticari doğruluğunun bir gereği olarak yapının kendisinden beklenen yararı gerçekleştirmeye kısmen de olsa elverişsiz olması halidir. Bu durumda da iş ayıplı yapılmış sayılır.
Yargıtay a göre ayıp: "Ayıp, bir malda yada eserde sözleşme yada yasa hükümlerine göre normal olarak bulunması gereken niteliklerin bulunmaması yada bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır. Ancak kasten sakladığı bozukluklarla, usulüne uygun yapılan gözden geçirmede fark edilemeyecek ayıplar için yüklenicinin sorumluluğu devam eder (Y. 15 HD 2017/1948 E. 2018/2291 K ve 30.05.2018 tarihli karar).